1 mei, de dag van de arbeid, de dag dat we de Haymarket opstand van 1886 te Chicago en het daarop volgende bloedbad, veroorzaakt door politiegeweren, herdenken. De dag dat we hun strijd tegen ellendige werk- en leefomstandigheden herdenken en hernieuwen. De dag dat we onze strijd tegen Staat en Kapitaal, onze strijd voor een wereld gebaseerd op autonomie, solidariteit en vrije associatie, nog eens extra kracht bijzetten.

Vorig jaar kreeg de 1 mei demonstratie te Utrecht te maken met hevige repressie, onder waakzaam oog van Burgemeester Wolfsen (PVDA). Een trend die dit jaar wederom in alle hevigheid doorgezet werd in Amsterdam door Burgemeester van der Laan (ook PVDA). Van der Laan had namelijk al lang van tevoren aangekondigd dat het hier een ‘krakersdemonstratie’ betrof en er mensen van ‘het zwarte blok’ verwacht werden, twee labels bedoeld om iedere aanwezige te stigmatiseren en het politieapparaat bij voorbaat een vrijbrief te geven voor buitensporig geweld.

Door deze framing, door labels uit te kiezen waar in de media bepaalde vooroordelen aan kleven, na jarenlange mediacampagnes, is verdere justificatie niet nodig. Men was gewaarschuwd: “associeer je niet met deze demonstratie, hier gaat hoe dan ook geweld worden gebruikt”. Dat, zoals Peter Storm al uitlegt, het ‘zwarte blok’ helemaal geen organisatie maar een tactiek is en dat het hier een 1 mei demonstratie betrof en geen ‘krakersdemonstratie’ is vervolgens irrelevant. Immers, het woord van de Burgemeester en de korpschef wordt door de jaknikkende massamedia zonder kritiek geslikt.

Desondanks kwamen er rond de tweehonderd mensen op de demonstratie af, die begon met een uitmuntende toespraak op het Mercatorplein die hier te bekijken is. Het was op dat moment nog erg rustig op het plein en er was ook geen enkele indicatie dat zaken ‘uit de hand’ zouden lopen, hoe graag de Burgemeester en korpschef dat de wereld ook willen aansmeren. Echter, toen de demonstratie vertrok werd nog geen 200 meter gelopen voordat de Jan Evertsenstraat geblokkeerd bleek te zijn door een linie ME paarden, aangevuld door een waterkanon.

Toen de demonstratie rechtsomkeert maakte doken uit alle hoeken en kieren ME’ers op die de demonstratie met geweld insloten en mensen volledig verdrukten tegen elkaar en tussen de fietsenrekken en geparkeerde auto’s. Hierna konden de welbekende ‘stillen’ (agenten in burger) hun cocaïneverslaving tentoon stellen door als gekken op onbeschermde demonstranten in te slaan en diverse kameraden met bruut geweld te arresteren. Uiteraard moest de boodschap ‘verzet is gevaarlijk’ er flink ingeramd worden, door demonstranten die al gearresteerd waren nog eens flink te mishandelen, iets wat hier duidelijk te zien is.

Na een ruim een uur waarin de staat weer eens kon laten zien wat het woord ‘geweldsmonopolie’ nu in de praktijk betekend konden de overgebleven demonstranten doorlopen, uiteraard wel nadat vrijwel alle spandoeken, vlaggen en borden in beslag waren genomen zodat de boodschap van de demonstratie amper verspreid kon worden. De demonstratie trok uiteindelijk richting vrijplaats De Hallen nabij het Bellamyplein, waar ze beëindigd werd. De buurtbewoners rondom het Mercatorplein en langs de gehele route lieten hun afgrijzen van het politieoptreden duidelijk merken en enkelen sloten zich dan ook aan bij de demonstratie nadat de ME linies zich terug getrokken hadden.

De ‘rechtsstaat’ in volle glorie

Dit is uiteraard geen incident maar een structurele trend van toenemend staatsgeweld in Nederland. Of het nu om de demonstraties tegen het kraakverbod in Amsterdam en Nijmegen in 2010 gaat, de studentendemonstratie in januari 2011 te Den Haag of de 1 mei demonstratie te Utrecht in 2011, keer op keer wordt de politie op bijna militaire wijze ingezet om alle oppositie letterlijk en figuurlijk de kop in te drukken. Ondertussen kan Burgemeester van der Laan er op Bevrijdingsdag, slechts 4 dagen later, er zich om verheugen hoe ‘bevoorrecht’ wij hier in Nederland wel niet zijn met onze rechtsstaat en vrijheid van meningsuiting. Hij wist zelfs te melden dat de burgemeester van Beijing onlangs opmerkte wat een ‘open en vrije stad’ Amsterdam wel niet was. Dat de burgemeester van Beijing en van der Laan op een lijn zitten blijkt wel uit de praktijk van 1 mei, waar de rechtsstaat in haar volle glorie te aanschouwen was.

Ondertussen is het belangrijk dat we als beweging nadenken over dit soort gebeurtenissen, hierover reflecteren en hieruit onze lering trekken voor de toekomst, iets waar het 1 mei comité al een poging toe ondernomen heeft. Nog belangrijker is het echter om het niet te laten zitten bij de 1 mei demonstratie alleen maar de strijd tegen Staat en Kapitaal, de strijd voor de controle over onze eigen levens, in de praktijk te brengen in het dagelijks leven, om te werken aan de opbouw van een strijdbare beweging en een sterke cultuur van verzet onder de hele arbeidersklasse, van havenarbeider tot student en van werkeloze tot ZZP’er en illegale immigrant.

Leve de sociale revolutie!

La lotta continua!